Missing Maps Lesmateriaal

Overal op de wereld kunnen er natuurrampen plaatsvinden, zoals orkanen of aardbevingen. Vaak gebeurd dit in hele kwetsbare gebieden die slecht in kaart gebracht zijn, wat voor moeilijkheden kan zorgen tijdens de hulpverlening. Missing Maps is een project waar mensen over de hele wereld samenwerken om kwetsbare gebieden op de kaart te zetten.

Voor leerlingen is dit een goede manier om kennis te maken met het maken van kaarten, waar ze meteen iets goeds kunnen doen voor de wereld. Op de computer gaan ze aan de hand van satellietbeelden gebouwen intekenen die dan later, na controle, onderdeel worden van de kaarten van Open Street Maps.Lees meer »

GIS binnen alle onderwerpen van aardrijkskunde

Aardrijkskunde is een breed vak en er vallen veel thema’s onder de lesstof. In lesboeken of eindtermen staan onderwerpen zoals plaattektoniek en vulkanen, maar ook de eigen omgeving van leerlingen. Bij elk onderwerp kunnen kaarten een rol spelen of zijn ze zelfs essentieel. Digitale, interactieve kaarten, veldwerk en GIS zijn dan niet te negeren.

In dit artikel geef ik voor de verschillende thema’s binnen aardrijkskunde aan hoe GIS ingezet kan worden. Bijvoorbeeld door een opdracht te geven waarbij de leerlingen zelf een kaart maken, waar ze met hun telefoon locaties verzamelen of door een StoryMap als bron te gebruiken. Ook is er variatie mogelijk in hoeveel de leerlingen zelf met een kaart moeten doen, zodat de opdracht goed past bij het niveau en het doel van de les.

De 12 thema’s zijn gebaseerd op de eindtermen en op verschillende lesboeken van alle niveaus. Tijdens de voorbereidingen van een nieuw hoofdstuk kan je terugkomen naar deze lijst en kijken of een van de ideeën onder de relevante thema’s past bij waar jouw klas ook mee bezig gaat. Of een opdracht geschikt is voor een klas kan de leraar het beste bepalen, dus kijk vooral zelf ook naar welk niveau haalbaar is.

De thema’s die ik wil behandelen:

  1. Plaattektoniek en vulkanen
  2. Weer en klimaat
  3. Brazilië en Zuid-Amerika
  4. Arm en rijk
  5. Cultuur en bevolking
  6. Migratie
  7. Mondialisering
  8. Duurzaamheid/ontbossing
  9. Wereldvoedselvraagstuk
  10. Water
  11. Eigen omgeving
  12. Kaartvaardigheden

Lees meer »

Andere kant van de wereld

‘De andere kant van de wereld, dat is toch Australië?’

Voor je gevoel misschien wel, maar voor Nederland is dat niet het geval. Ook voor de provincie Zeeland ligt Nieuw-Zeeland niet precies aan de andere kant van de wereld. Wat dan wel? Water, heel veel water van de Zuidelijke Oceaan.

Via Antipodes Map kan je van elke locatie op de wereld bekijken wat er aan de andere kant van de aardbol ligt. Als je in Zeeland een tunnel door de wereld heen zou graven, kom je niet uit in Nieuw-Zeeland of Australië, maar ergens in het water.

Andere kant - ZeelandAndere kant - Zeeland2

Lees meer »

10 beste StoryMaps voor in de klas – Deel 2

Op mijn blog schrijf ik er wel vaker over, StoryMaps. Ideaal om te gebruiken in de les, maar moet je die dan zelf gaan maken? Dat kan, maar hoeft helemaal niet! In deel twee van deze serie 10 StoryMaps die je goed kan gebruiken in de klas, over uiteenlopende (aardrijkskunde/geschiedenis/natuur) onderwerpen. GIS in de les was nog nooit zo makkelijk!

Deel 1 vind je hier terug.

1. Vulkaan op Hawaii

De vulkaan op Hawaii is recent veel in het nieuws geweest, vanwege het natuurgeweld daar. Deze StoryMap gaat in op hoe de vulkaan zich ontwikkeld heeft.
Engelstalig

Fountains of fire

Link naar de StoryMap (of klik op de afbeelding)

2. Misvattingen

Uitleg van misvattingen over de plaatsing van bepaalde continenten op aarde.
Engelstalig

Misconceptions

Link naar de StoryMap (of klik op de afbeelding)Lees meer »

10 beste StoryMaps voor in de klas – Deel 1

Op mijn blog schrijf ik er wel vaker over, StoryMaps. Ideaal om te gebruiken in de les, maar moet je die dan zelf gaan maken? Dat kan, maar hoeft helemaal niet! In deze post 10 StoryMaps die je goed kan gebruiken in de klas, over uiteenlopende (aardrijkskunde/geschiedenis/natuur) onderwerpen. GIS in de les was nog nooit zo makkelijk!

1. Vergelijking voor en na orkaan Irma

Satellietbeelden van voor en na de orkaan Irma worden vergeleken met een swipe-tool.
Engelstalig

orkaan irma

Link naar de StoryMap (of klik op de afbeelding)

2. Verhalen van Migranten

5 Verhalen van migranten worden aan de hand van hun route en afbeeldingen verteld.
Nederlandstalig

Verhalen van migranten

Link naar de StoryMap (of klik op de afbeelding)Lees meer »

Google Earth Timelapse voor de Aardrijkskundeles

Bij veel aardrijkskundelessen staat een locatie centraal, en dan vooral de verandering van de omgeving op die locatie. Bijvoorbeeld het veranderen van de vulkaan en zijn omgeving of de groei van een stedelijk gebied. Om dit te laten zien aan leerlingen kan nog best een uitdaging zijn. Satellietbeelden zijn hier uitermate geschikt voor en met Google Earth Timelapse kunt u deze gemakkelijk achter elkaar zetten.

Via deze tool kan je  de verandering van 1984 tot en met 2016 bekijken van alle plekken over de hele wereld. Je kan zelf een plek kiezen en de verandering speelt zich af als een soort van filmpje. Er zijn al veel Timelapses gemaakt van allemaal interessante plekken op de wereld. Wat dacht je van een gletsjerDubai of de boskap in Brazilie?

Lees meer »

Verrijk de aardrijkskundeles!

Naast EduGIS en ArcGIS Online, waar ik al vaker over geschreven heb, zijn er nog genoeg andere geo-tools om te gebruiken in de aardrijkskundeles. Ook maakte ik al eerder een lijst van Geotools voor onderwijs en onderzoek, dit is een vervolg daarop, nog meer gericht op het voortgezet onderwijs.

Global Forest Watch
www.globalforestwatch.org/map
Door het gebruik van deze website krijgen leerlingen inzicht in welke gebieden veel bossen verdwijnen en hoe dat er dan uitziet. Kaartlagen met bebossing, branden, satellietbeelden en persoonlijke verhalen.

The true size
www.thetruesize.com
Ben je bezig om kaartprojecties uit te leggen in de les? De vertekening qua oppervlakte van de Mercatorprojectie wordt gemakkelijker uit te leggen met deze website.

Topotijdreis
www.topotijdreis.nl
Deze website bied leerlingen de mogelijkheid om heel Nederland te bekijken dmv oude kaarten. De navigatie werkt zoals reguliere digitale kaarten en het switchen tussen de jaartallen gaat ook gemakkelijk. Een kaart om jezelf in te verliezen! Erg interessant en verslavend. Lees meer »

Overzicht van lesmateriaal met GIS

Langzamerhand komt er telkens meer lesmateriaal beschikbaar dat gebruik maakt van GIS en digitale kaarten. Een super goede zaak! Hieronder een overzicht van plekken waar gratis lesmateriaal met GIS aangeboden wordt. Vernieuwd op 13-01-2019.

Esri Nederland – Nederlandstalig
Via https://www.esri.nl/nl-nl/onderwijs/arcgis-voor-op-school/lesmateriaal
Lesmateriaal met ArcGIS Online, gemaakt door Esri Nederland. Met lessen over hoe de software te gebruiken is maar ook over vulkanen, klimaat en bevolkingsdichtheid.

Esri USA – Engelstalig
Via Esri GeoInquiries en Mapping Our World.
Veel verschillende lesplannen voor thema’s van sociale geografie tot duurzaamheid en vulkanen.Lees meer »

Mapping the unmapped

Kaarten zijn erg belangrijk tijdens crisissituaties. Dan is het erg belangrijk om te weten waar de scholen, ziekenhuizen, vele woningen en grote wegen zijn. Hulporganisaties willen weten hoe ze op kritieke locaties kunnen komen en hoe het gebied eruit zag voordat de ramp plaatsvond. Op deze plekken is de kaart vaak beangstigend leeg en hebben de hulporganisaties het lastig met het uitvoeren van hun taken.

Vooral via Google, de standaard plek voor snelle informatie over wegen en plekken, is weinig informatie te vinden over deze landen. Google Maps is leeg en Streetview is in vele landen niet beschikbaar.

Langzaamaan vult de kaart van Open Street Map zich toch rap in deze “unmapped” gebieden. Door middel van Mapathons van Missing maps wordt de kaart ingetekend door vrijwilligers. Met een grote groep mensen ga je tegelijkertijd aan de slag om een bepaald gebied in kaart te brengen. Op de eerste kaart hieronder lijkt het alsof het een dunbevolkte stad is. Het gebied is echter meer bebouwd dan op de kaart te zien is. Het is unmapped.

port_au_prince_before_after_mapping
Vergelijking van een gebied in Open Street Map, voor en na mapping. Bron

Lees meer »

GIS in het Voortgezet Onderwijs – wordt het al gebruikt?

In dit laatste deel van de serie GIS in het Voortgezet Onderwijs, wil ik graag ingaan op de vraag of het gebruik van GIS in het Voortgezet Onderwijs al een trend genoemd kan worden. Sinds wanneer wordt het gebruikt en door hoeveel leerlingen wordt het nu gebruikt? Deze vragen probeer ik samen te vatten in deze post. Voor verdere en uitgebreidere informatie heb ik een verslag geschreven. Deze is als PDF terug te vinden aan het eind van deze samenvatting.

Toevoeging februari 2017: onderstaand verslag is (in aangepaste vorm) ook gepubliceerd in het eerste nummer van 2017 van het magazine Geo-Info. 

GIS wordt vaak ingezet bij een project, zodat de leerlingen zelfsturend en ontdekkend leren. Er zitten verschillende voordelen aan het gebruik van GIS in de les. Belangrijk om te weten is dat GIS het beste werkt als de focus niet ligt op het leren over GIS, maar op het vak zelf en het begrijpen van ruimtelijke vraagstukken.

EduGIS
In Nederland is vooral EduGIS bezig met het ontwikkelen van gratis lesmateriaal. Ze hebben een kaartviewer, veel data die gemakkelijk over de kaart te leggen is en veel lessen over verschillende thema’s, bijvoorbeeld over de zeespiegelstijging. De website heeft ongeveer 80.000 bezoekers per jaar. Dit is ongeveer 12% van alle HAVO en VWO leerlingen. Dit is een aardig aandeel aangezien niet alle leerlingen aardrijkskunde kiezen in de bovenbouw.Lees meer »