Onderzoekend leren met GIS

Traditioneel staat het vak aardrijkskunde op het voortgezet onderwijs vaak in het teken van ‘leren en luisteren’, leerlingen leren de topografie uit hun hoofd, leren de begrippen en luisteren naar de leraar die prachtige verhalen verteld. Helaas komt er dan maar weinig van ‘aardrijkskunde doen’. En dat is juist wat het vak zo mooi maakt, het praktische.

Met onderzoekend leren laat je de leerlingen zelf op onderzoek uitgaan, om een vraag te beantwoorden. Aan de hand van de onderzoeksvraag gaan ze op zoek naar informatie of doen ze experimenten om de vraag te beantwoorden. Zo staan de leerdoelen niet vast en is het eindresultaat afhankelijk van de eigen inbreng, creativiteit en verwondering van de leerlingen. In deze blog-post wil ik met jullie delen hoe je binnen het vak aardrijkskunde onderzoekend leren kan toepassen.

Dat doe ik natuurlijk, hoe verrassend, aan de hand van GIS. Met deze tool is het mogelijk om geografische data om te zetten in kaarten, dit kan met openbare data of met zelf verzamelde data. Ook zijn er via GIS honderden kaarten kant en klaar beschikbaar en is de informatie gemakkelijk te combineren. Een super handige tool voor aardrijkskundig onderzoek! Natuurlijk zijn er ook andere manieren om onderzoek te doen, zonder GIS, geef je leerlingen daar zeker de ruimte in en laat ze gebruiken wat ze denken nodig hebben.Lees meer »

GIS binnen alle onderwerpen van aardrijkskunde

Aardrijkskunde is een breed vak en er vallen veel thema’s onder de lesstof. In lesboeken of eindtermen staan onderwerpen zoals plaattektoniek en vulkanen, maar ook de eigen omgeving van leerlingen. Bij elk onderwerp kunnen kaarten een rol spelen of zijn ze zelfs essentieel. Digitale, interactieve kaarten, veldwerk en GIS zijn dan niet te negeren.

In dit artikel geef ik voor de verschillende thema’s binnen aardrijkskunde aan hoe GIS ingezet kan worden. Bijvoorbeeld door een opdracht te geven waarbij de leerlingen zelf een kaart maken, waar ze met hun telefoon locaties verzamelen of door een StoryMap als bron te gebruiken. Ook is er variatie mogelijk in hoeveel de leerlingen zelf met een kaart moeten doen, zodat de opdracht goed past bij het niveau en het doel van de les.

De 12 thema’s zijn gebaseerd op de eindtermen en op verschillende lesboeken van alle niveaus. Tijdens de voorbereidingen van een nieuw hoofdstuk kan je terugkomen naar deze lijst en kijken of een van de ideeën onder de relevante thema’s past bij waar jouw klas ook mee bezig gaat. Of een opdracht geschikt is voor een klas kan de leraar het beste bepalen, dus kijk vooral zelf ook naar welk niveau haalbaar is.

De thema’s die ik wil behandelen:

  1. Plaattektoniek en vulkanen
  2. Weer en klimaat
  3. Brazilië en Zuid-Amerika
  4. Arm en rijk
  5. Cultuur en bevolking
  6. Migratie
  7. Mondialisering
  8. Duurzaamheid/ontbossing
  9. Wereldvoedselvraagstuk
  10. Water
  11. Eigen omgeving
  12. Kaartvaardigheden

Lees meer »