Wat is een StoryMap?

Op mijn blog maar ook op Twitter, Instagram en LinkedIn heb ik het er vaak over; StoryMaps. Maar wat is dat eigenlijk, een StoryMap? En wat kan je daar als docent mee?

Een ArcGIS StoryMap is een webpagina waarop verschillende media, zoals interactieve GIS kaarten, afbeeldingen, video’s, audio en tekst gecombineerd worden om samen een verhaal te vertellen.

Een voorbeeld kan je hier bekijken. Deze StoryMap bevat veel tekst, waardoor leerlingen deze zelf kunnen bestuderen. Het is ook mogelijk om een StoryMap bij de instructie te gebruiken, bijvoorbeeld in plaats van een PowerPoint presentatie.

Plastic Soup – StoryMap gemaakt door Maartje Bake, Maarten Hagoort en Jessy Faas

Maar waarom zou je een StoryMap gebruiken?

Doordat je verschillende media kan combineren is het een ideale tool om te gebruiken als je een (aardrijkskundig) verhaal verteld. Daarnaast is een StoryMap natuurlijk gemaakt voor interactieve kaarten, waardoor je kan inzoomen op de kaart en dingen kan aanklikken om er meer informatie over te krijgen. Die interactie zorgt voor meer mogelijkheden. Leerlingen kunnen zelf rondklikken in de kaart, op zoek naar informatie, waardoor ze dus actief bezig zijn met de lesstof.

Inmiddels staat het gebruik van GIS ook in de eindtermen voor het voortgezet onderwijs. Het is belangrijk dat leerlingen weten hoe ze een interactieve kaart kunnen ‘lezen’ en gebruiken, maar ook dat ze zelf simpele interactieve kaarten kunnen maken. Door in je les StoryMaps te gebruiken, kunnen leerlingen op een laagdrempelige manier kennis maken met GIS kaarten. Dat maakt de stap kleiner als ze later in een opdracht zelf een interactieve kaart (of StoryMap) moeten maken.

Als je ook eens wilt uitproberen of een StoryMap waardevol is voor je les, hoef je niet meteen zelf een StoryMap te maken. Kijk eens in het gratis overzicht met educatieve StoryMaps. Daar staan tientallen StoryMaps over verschillende aardrijkskundige onderwerpen. Je kan zoeken en filteren op onderwerp of taal.

StoryMaps worden gemaakt via ArcGIS Online, het webGIS platform van Esri. Dit is een groot software bedrijf met vele GIS oplossingen. Maar, als je zelf een StoryMap maakt is het niet nodig om kennis van GIS te hebben. Ook zonder dat je daar ervaring mee hebt kan je al een StoryMap met kaarten maken. Dat komt omdat de StoryMap builder (de omgeving waarin je de StoryMap maakt) heel laagdrempelig is opgebouwd. Je kan er hele uitgebreide kaarten aan toevoegen, maar je kan ook zelf een paar stippen en een route op de kaart ‘tekenen’.

De zomervakantie is voorbij, de eerste scholen gaan weer open. Ook een periode van tropische temperaturen lijken we achter ons te laten, het gaat meer regenen en de temperaturen zijn wat lager. De hittegolf is nu 12 dagen lang, als de temperatuur vandaag in de Bilt ook weer boven de 25 graden komt, zitten we op 13 dagen. De langste hittegolf ooit gemeten was trouwens in 1975 en deze duurde 18 dagen.

Voor aardrijkskunde is ‘hittestress’ een toepasselijk onderwerp om te bespreken in één van de eerste lessen van het nieuwe schooljaar 20/21. Het is namelijk erg actueel en het sluit aan bij de ervaringen van leerlingen, iedereen heeft namelijk die hitte wel gevoeld tijdens het toppunt van de hittegolf. De les kan je natuurlijk ook op een ander moment gebruiken, als er weer erg warm is geweest.

Hieronder staat een les voor je klaar over hittestress, mét een interactieve kaart. Leerlingen krijgen de kans hun ervaringen te delen over de hittegolf, ze leren wat hittestress is en ze krijgen inzicht in hoe de inrichting van een stad, dorp of gebied invloed heeft op de gevoelstemperatuur.

Start van de les

Ervaringen delen over de hitte van de afgelopen tijd.

Kern van de les

  • Laat leerlingen naar de gemiddelde cijfers kijken (in het kaartverhaal hitte, tabblad ‘het word warmer’) bijvoorbeeld het gemiddeld aantal tropische dagen, aantal tropische nachten, de temperatuur op de heetste zomerdag, langste periode met opeenvolgende zomerse dagen. Laat de leerlingen deze (huidige en toekomstige) gemiddelden vergelijken met het beeld dat ze hebben van het weer in 2020. Dit artikel kan daar bij helpen.
  • Praat dan samen over hittestress. Weten de leerlingen al wat dat is, hebben ze er zelf last van gehad?
  • Vooral de gevoelstemperatuur heeft invloed op de hittestress. Die kan heel erg verschillen van plek tot plek. Laat je leerlingen op deze interactieve kaart de omgeving van de school of hun eigen huis opzoeken. De kaart laat de gevoelstemperatuur op een extreem warme zomermiddag zien. Er zijn grote verschillen binnen Nederland, ook als je erg inzoomt op het niveau van een buurt. Kunnen de leerlingen plekken in de omgeving herkennen die een lagere gevoelstemperatuur hebben? (bijvoorbeeld water of bomen) Waarom is de gevoelstemperatuur daar lager? Meer informatie over de kaart is hier te vinden.
  • Afhankelijk van de tijd die je hebt kan je ze ook de opdracht geven om meer ideeën te bedenken zodat de gevoelstemperatuur in de buurt meer daalt.

Afronding van de les

Kunnen je leerlingen nu uitleggen wat hittestress is? Stel ze die vraag en let ook op de taal die ze gebruiken om het uit te leggen. Gaat het nog niet meteen helemaal goed? Help ze het op een andere manier uit te leggen zodat ze de juiste woorden/begrippen gebruiken.

Aanbod

Als je een (aardrijkskunde) docent bent en je graag meer met GIS wilt doen, ben je hier aan het juiste adres. Er is tegenwoordig zoveel mogelijk en beschikbaar op het gebied van interactieve kaarten en geo-informatietechnologie. Waar moet je beginnen?

Hier kan je beginnen. Speciaal voor docenten bied ik ondersteuning aan, in de vorm van persoonlijk advies, lesmateriaal met GIS en inspirerende artikelen op mijn blog. Hier kan ik je (of jullie sectie) mee helpen:

  • Gepersonaliseerde workshop: Zelf een StoryMap maken.
  • Het opzetten van een excursie met behulp van Survey123.
  • Maken van een StoryMap op maat.
  • Geven van een gastles met GIS bij jou in de klas.
  • En meer, laat me weten waar je hulp bij zoekt!

StoryMaps

Wil je eerst zelf aan de slag gaan? Ik hou een overzicht bij met StoryMaps die super geschikt zijn om in de klas te gebruiken. Een super leuke en gemakkelijke manier om te starten met GIS in de klas!

StoryMaps voor in de klas.


Lesmateriaal

Voor lesmateriaal met GIS kan je een kijkje nemen op de pagina met gratis beschikbaar lesmateriaal. Ben je op zoek naar iets specifieks en kan je niets vinden op de genoemde sites? Neem dan contact met me op, dan kunnen we samen kijken naar de mogelijkheden.

Kort over mij: Sinds februari 2020 sta ik ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder de naam Jessy Faas GIS-Educatie. Als freelancer wil ik docenten inspireren en ondersteunen op het gebied van GIS in de (aardrijkskunde) les. Lees meer…

Waarom GIS?

Aardrijkskunde gaat hand in hand met kaarten. Er zijn veel verschillende soorten kaarten; topografische kaarten, thematische kaarten, oude kaarten, foute kaarten, grote kaarten aan de muur van de klas, kleine kaarten in een lesboek, wereldkaarten en plattegronden. Ze helpen jou als docent om een onderwerp of een geografisch verschijnsel uit te leggen en ze helpen de leerlingen om een beeld te vormen van een bepaald gebied, of misschien juist wel van de hele wereld.

Om informatie uit al die kaarten te kunnen halen hebben leerlingen kaartvaardigheden nodig; hoe lees je een kaart? Waar is die schaalstok voor? Hoe vind je de juiste kaart in de atlas? Als ze dat eenmaal doorhebben kunnen kaarten een schat aan informatie zijn en zijn het onmisbare hulpmiddelen in de aardrijkskunde les.

Met de komst van Google Maps, digitale atlassen, interactieve kaarten, vrij te gebruiken webGIS, StoryMaps, en het gebruik van smartphones en computers in de klas verandert het landschap van kaarten in de aardrijkskunde les. GIS is is niet langer iets dat alleen gebruikt wordt op de universiteit en in het bedrijfsleven, het is ook ontzettend waardevol in het voortgezet onderwijs.

Er zijn verschillende redenen waarom je GIS-tools in je lessen zou kunnen gebruiken, hieronder een aantal redenen;

Actief
Leerlingen kunnen met behulp van GIS zelf geografische vragen stellen en deze ook beantwoorden. Ze herkennen patronen in de data en gaan op zoek naar de ‘waarom’. Hierdoor zijn ze actief met de lesstof bezig, wat helpt met het begrijpen en onthouden van de informatie.

Data
In de huidige wereld speelt data al een belangrijke rol en in de toekomst zal deze rol alleen nog maar groter worden. Het is belangrijk dat leerlingen kunnen omgaan met data en weten hoe ze deze zo kunnen bekijken en bewerken zodat ze er nuttige informatie uit kunnen halen. GIS is een uitstekende tool om met geografische data te werken en zo meer te leren over dit onderwerp.

Veldwerk
De tijden van met pen en papier door de stad heen en op elkaars rug schrijven om vragen te beantwoorden zijn voorbij. Het is voor leerlingen zoveel makkelijker om veldwerk en excursies met behulp van hun smartphone te doen. Een GIS-kaart op hun telefoon kan de route tonen, of het gebied aangeven waarin ze aan de slag gaan. Antwoorden op vragen of observaties (met foto’s!) kunnen ze direct aan een locatie op de kaart koppelen. Hierdoor wordt het makkelijker om achteraf conclusies te trekken over geografische patronen!

Toekomst
Inmiddels staat het gebruik van GIS ook in de eindtermen voor het voortgezet onderwijs. Het is belangrijk dat leerlingen weten hoe ze een interactieve kaart kunnen ‘lezen’ en gebruiken, maar ook dat ze zelf simpele interactieve kaarten kunnen maken. Voor veel organisaties (bedrijven en overheid) speelt geo-informatietechnologie een telkens grotere rol, er is dan ook veel vraag naar mensen die hier mee kunnen werken. Het is daarom ook goed dat leerlingen er al vroeg mee in aanraking komen, om interesse te wekken en om het bewustzijn te creëren dat dit een carrièrepad zou kunnen zijn.

Naast de bovengenoemde redenen om GIS te gebruiken zijn er nog meer voordelen, bijvoorbeeld op het gebied van motivatie, presenteren, digitale kaartvaardigheden en media fluency.

Wil je hier meer over weten? Ask away!

Over Jessy

Ik ben een liefhebber van kaarten, geografie en reizen. Thuis staan er dan ook veel wereldbollen en atlassen in de kast. Als ik op reis ga, ben ik altijd op zoek naar kaarten en interessante informatie over het gebied.

Deze passie voor kaarten uit zich in het werk dat ik doe, waar ik me met veel enthousiasme inzet voor het aardrijkskunde onderwijs. Als freelancer wil ik docenten inspireren en ondersteunen om meer gebruik te maken van interactieve kaarten en GIS in hun lessen. Via die weg wil ik me inzetten om het aardrijkskunde onderwijs te vernieuwen en meer leerlingen kennis te laten maken met deze mooie technologie. Wil je ook geïnspireerd worden? Kijk dan rond op mijn blog of volg me op Twitter, Instagram of LinkedIn.

Docenten kunnen bij mij terecht voor ondersteuning, advies en lesmateriaal op het gebied van GIS, StoryMaps en Survey123. Wil je meer weten over wat ik voor jou kan betekenen, neem dan contact met me op!

Terug in de tijd – met kaarten, hoe doe je dat?

Het kan heel erg interessant zijn tijdens de aardrijkskundeles; de ontwikkeling van een gebied laten zien door de jaren heen. Door te laten zien wat er in het verleden is gebeurd, wordt het gemakkelijker om de huidige situatie te begrijpen. Misschien kunnen leerlingen op basis van het verleden zelfs wat te zeggen over de toekomst.

Die ontwikkeling kan je op verschillende manieren aan leerlingen duidelijk maken. Je kan een verhaal vertellen, foto’s van vroeger en nu laten zien en je kan kaarten vergelijken. In dit artikel wil ik laten zien hoe je de ontwikkeling van een gebied aan de hand van kaarten kan laten zien.

Er zijn verschillende soorten kaarten die te gebruiken zijn om verandering te tonen. Dit kan eigenlijk met elke kaart, omdat een kaart over het algemeen een momentopname is. Topografische kaarten geven een goed beeld van hoe infrastructuur en bebouwing veranderd is. Satellietbeelden kunnen hier ook een globaal beeld van geven, maar daarnaast zijn ze ook erg bruikbaar bij verandering in de natuur. Dingen zoals demografische veranderingen zijn het beste te zien op thematische kaarten.

Voor al deze soorten kaarten is er een tool of een manier om de verandering te bekijken. Hieronder laat ik je 5 manieren zien.

Topotijdreis
www.topotijdreis.nl

Vier screenshots van Topotijdreis van Deventer die elkaar opvolgen.

Topotijdreis – Deventer in 1925, 1977, 2000 en 2018.

Wellicht al bekend bij velen; Topotijdreis. Met deze tool kan je de topografische kaarten van het Kadaster terugkijken (wel 200 jaar!). De kaarten van Topotijdreis zijn ook los te gebruiken in je eigen ArcGIS Online kaart of StoryMap. De kaarten kan je vinden door binnen ArcGIS Online te zoeken, bijvoorbeeld door ‘Topo 1977’ in te typen. Zo zou je bijvoorbeeld een eigen ‘swipe map‘ kunnen maken van twee kaarten. Lees Meer

Overal op de wereld kunnen er natuurrampen plaatsvinden, zoals orkanen of aardbevingen. Vaak gebeurd dit in hele kwetsbare gebieden die slecht in kaart gebracht zijn, wat voor moeilijkheden kan zorgen tijdens de hulpverlening. Missing Maps is een project waar mensen over de hele wereld samenwerken om kwetsbare gebieden op de kaart te zetten.

Voor leerlingen is dit een goede manier om kennis te maken met het maken van kaarten, waar ze meteen iets goeds kunnen doen voor de wereld. Op de computer gaan ze aan de hand van satellietbeelden gebouwen intekenen die dan later, na controle, onderdeel worden van de kaarten van Open Street Maps. Lees Meer

Traditioneel staat het vak aardrijkskunde op het voortgezet onderwijs vaak in het teken van ‘leren en luisteren’, leerlingen leren de topografie uit hun hoofd, leren de begrippen en luisteren naar de leraar die prachtige verhalen verteld. Helaas komt er dan maar weinig van ‘aardrijkskunde doen’. En dat is juist wat het vak zo mooi maakt, het praktische.

Met onderzoekend leren laat je de leerlingen zelf op onderzoek uitgaan, om een vraag te beantwoorden. Aan de hand van de onderzoeksvraag gaan ze op zoek naar informatie of doen ze experimenten om de vraag te beantwoorden. Zo staan de leerdoelen niet vast en is het eindresultaat afhankelijk van de eigen inbreng, creativiteit en verwondering van de leerlingen. In deze blog-post wil ik met jullie delen hoe je binnen het vak aardrijkskunde onderzoekend leren kan toepassen.

Dat doe ik natuurlijk, hoe verrassend, aan de hand van GIS. Met deze tool is het mogelijk om geografische data om te zetten in kaarten, dit kan met openbare data of met zelf verzamelde data. Ook zijn er via GIS honderden kaarten kant en klaar beschikbaar en is de informatie gemakkelijk te combineren. Een super handige tool voor aardrijkskundig onderzoek! Natuurlijk zijn er ook andere manieren om onderzoek te doen, zonder GIS, geef je leerlingen daar zeker de ruimte in en laat ze gebruiken wat ze denken nodig hebben. Lees Meer

De laatste tijd heb ik al veel StoryMaps (zeker al 60!) op mijn blog gedeeld. Hopelijk heb je daar al wat van bekeken en gebruikt in de klas 🙂 Zo ja, laat het me weten, ik ben benieuwd wat je ervaringen zijn! Een volgende stap kan zijn om zelf een StoryMap te maken om te gebruiken in je les, daar heb ik ook een aantal tips voor. Voor vandaag wil ik ingaan op hoe je leerlingen kan ondersteunen als ze zelf aan de slag gaan om een StoryMap te maken.

Een StoryMap maken is niet niks, over het algemeen zijn leerlingen snel met het oppakken van technologie en software, maar de juiste begeleiding is wel van belang. Daarom geef ik in dit artikel 7 tips voor het maken van een StoryMap met leerlingen.

1. Kennismaking met StoryMaps

Om zelf een StoryMap te maken is het goed als de leerlingen vooraf al kennis gemaakt hebben met StoryMaps, tijdens de les of als huiswerk. Dan weten ze wat het is, hoe het in elkaar zit en wat ze ermee kunnen. Dat maakt het makkelijker om daarna zelf ook iets te maken. Ook kennismaken met de ‘editor’ is goed, laat de leerlingen klassikaal al een keer zien hoe je een StoryMap maakt, waar zitten de knoppen en wat is belangrijk? Dit zorgt voor herkenning als ze zelf aan de slag gaan. Lees Meer

AR en VR in de aardrijkskundeles

Sommige van de links in dit bericht zijn ‘affiliate links’. Dit betekent dat als je op de link klikt en het artikel koopt, ik een partnercommissie ontvang, zonder extra kosten jou. Dit heeft geen invloed op mijn mening over de producten, die kies ik hoe dan ook met zorg uit. 


Augmented en virtual reality in de klas? Klink als een ‘ver van mijn bed show’, maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn. Tegenwoordig komen er telkens meer simpele en leuke oplossingen om AR en VR te gebruiken in de aardrijkskundeles, gewoon met een smartphone.

VR maakt het mogelijk om vanuit de klas een locatie ergens op de wereld te bekijken. Zo kunnen plekken ‘bezocht’ worden die met een normale veldwerkles of excursie niet bereikbaar zijn. Door VR beleven de leerlingen de locatie alsof ze er (bijna) zelf staan. Met deze technologie kunnen ze locaties en geografische processen observeren en die kennis gebruiken in opdrachten. Lees Meer