GIS binnen alle onderwerpen van aardrijkskunde

Aardrijkskunde is een breed vak en er vallen veel thema’s onder de lesstof. In lesboeken of eindtermen staan onderwerpen zoals plaattektoniek en vulkanen, maar ook de eigen omgeving van leerlingen. Bij elk onderwerp kunnen kaarten een rol spelen of zijn ze zelfs essentieel. Digitale, interactieve kaarten, veldwerk en GIS zijn dan niet te negeren.

In dit artikel geef ik voor de verschillende thema’s binnen aardrijkskunde aan hoe GIS ingezet kan worden. Bijvoorbeeld door een opdracht te geven waarbij de leerlingen zelf een kaart maken, waar ze met hun telefoon locaties verzamelen of door een StoryMap als bron te gebruiken. Ook is er variatie mogelijk in hoeveel de leerlingen zelf met een kaart moeten doen, zodat de opdracht goed past bij het niveau en het doel van de les.

De 12 thema’s zijn gebaseerd op de eindtermen en op verschillende lesboeken van alle niveaus. Tijdens de voorbereidingen van een nieuw hoofdstuk kan je terugkomen naar deze lijst en kijken of een van de ideeën onder de relevante thema’s past bij waar jouw klas ook mee bezig gaat. Of een opdracht geschikt is voor een klas kan de leraar het beste bepalen, dus kijk vooral zelf ook naar welk niveau haalbaar is.

De thema’s die ik wil behandelen:

  1. Plaattektoniek en vulkanen
  2. Weer en klimaat
  3. Brazilië en Zuid-Amerika
  4. Arm en rijk
  5. Cultuur en bevolking
  6. Migratie
  7. Mondialisering
  8. Duurzaamheid/ontbossing
  9. Wereldvoedselvraagstuk
  10. Water
  11. Eigen omgeving
  12. Kaartvaardigheden

Lees meer »

Voorkom deze fouten bij het gebruik van GIS in de les

In mijn omgeving zie ik dat meer en meer aardrijkskundeleraren gebruik maken van GIS of dat ze er erg geïnteresseerd in zijn. Dat is geweldig en dit moedig ik enorm aan! GIS is een krachtige tool dat kan dienen als ondersteuning van de aardrijkskunde les.

Het is mogelijk om GIS te gebruiken in de klassikale instructie, bijvoorbeeld een interactieve kaart behandelen met de bevolkingsdichtheid van een regio. Ook is het mogelijk om leerlingen opdrachten te laten maken waarbij een interactieve kaart als bron gebruikt wordt. Een andere manier om GIS in de les te gebruiken is om gezamenlijk of individueel een kaart te maken. Bijvoorbeeld door in de stad de locaties van prullenbakken in te winnen met gebruik van GPS op de telefoon, of door leerlingen een kaart te laten maken van hun gewenste inrichting van een gebied. De mogelijkheden zijn eindeloos.

Om docenten te ondersteunen heb ik een lijst gemaakt van fouten die men kan maken bij het gebruik van GIS in de les, met een uitleg van hoe dit voorkomen kan worden. GIS is namelijk een geweldige tool, maar vanwege de vele mogelijkheden kan het op momenten lastig zijn door de bomen het bos te zien.Lees meer »

GIS-sen in de les, gebeurt dat ook echt?

Dit artikel is geschreven door Esmee Verkooijen, student Geo Media and Design na haar stage bij Malmberg in Den Bosch. Daar deed ze een onderzoek naar hoe GIS gebruikt wordt in het voortgezet onderwijs. Haar bevindingen en mening deelt ze graag met jullie.

david-grandmougin-123135

Stel je eens voor. Je bent docent Aardrijkskunde op de middelbare school en de leerlingen in je klas zijn eerder geïnteresseerd in de nieuwe Snapchat filters dan in jouw les. En dat terwijl Aardrijkskunde een van de meest veelzijdige vakken is. Daar moet verandering in komen. Je probeert ze enthousiast te maken door de dikke Bosatlas erbij te pakken, maar dat lijkt niet te werken. Al dat bladeren vinden ze maar lastig. Veel te veel werk. De nieuwe generatie is gefocust op snel en handig, en daar valt de Bosatlas helaas niet onder. Er is verbetering onderweg: de digitale Bosatlas! Maar het kan nóg beter. GIS is namelijk een ideale tool om de aardrijkskundeles weer interactief en bovendien nog leuker te maken.Lees meer »

Verrijk de aardrijkskundeles!

Naast EduGIS en ArcGIS Online, waar ik al vaker over geschreven heb, zijn er nog genoeg andere geo-tools om te gebruiken in de aardrijkskundeles. Ook maakte ik al eerder een lijst van Geotools voor onderwijs en onderzoek, dit is een vervolg daarop, nog meer gericht op het voortgezet onderwijs.

Global Forest Watch
www.globalforestwatch.org/map
Door het gebruik van deze website krijgen leerlingen inzicht in welke gebieden veel bossen verdwijnen en hoe dat er dan uitziet. Kaartlagen met bebossing, branden, satellietbeelden en persoonlijke verhalen.

The true size
www.thetruesize.com
Ben je bezig om kaartprojecties uit te leggen in de les? De vertekening qua oppervlakte van de Mercatorprojectie wordt gemakkelijker uit te leggen met deze website.

Topotijdreis
www.topotijdreis.nl
Deze website bied leerlingen de mogelijkheid om heel Nederland te bekijken dmv oude kaarten. De navigatie werkt zoals reguliere digitale kaarten en het switchen tussen de jaartallen gaat ook gemakkelijk. Een kaart om jezelf in te verliezen! Erg interessant en verslavend. Lees meer »

Lesmateriaal met GIS

Langzamerhand komt er telkens meer lesmateriaal beschikbaar dat gebruik maakt van GIS en digitale kaarten. Een super goede zaak! Hieronder een overzicht van wat er nu gratis beschikbaar is:

EduGIS – Nederlandstalig
Via www.edugis.nl/lesmateriaal
Lesmateriaal met de EduGIS kaart, ArcGIS Online, Google Earth en QGIS. Van Klimaatverandering tot de ontwikkeling van een stad.

Eigen materiaal – Engelstalig
Tijdens mijn stage aan de universiteit van Turku (Finland) heb ik een aantal lessen geschreven. Deze zijn hier te vinden:
Tectonics
The true size of countries
Deforestation

Esri USA – Engelstalig
Via http://edcommunity.esri.com/ en http://www.gisday.com/resources.html
Veel verschillende lesplannen voor thema’s van sociale geografie tot duurzaamheid en vulkanen.Lees meer »

Effect van GIS op inzicht in geografische vraagstukken

Designed by Freepik

Tijdens het NRO congres in 2015 werd de kennisrotonde gepresenteerd. Dit is een platform waar onderwijsprofessionals vragen kunnen stellen uit en over het onderwijs. De medewerkers achter de kennisrotonde proberen dan zo goed mogelijk de vraag te beantwoorden.

Dit leek mij een mooie kans en enige tijd later heb ik mijn vraag ingestuurd; ‘Wat is het effect van ‘leren met’ GIS in het voortgezet onderwijs op het inzicht in geografische vraagstukken van leerlingen?’ Raisa Huijsmans heeft mij geweldig geholpen en heeft zich verdiept in het onderwerp. Mijn vraag is goed beantwoord, het geeft een compleet overzicht van het effect van GIS. Dit heeft ze gedaan door veel onderzoeken te vergelijken en zo een totaalbeeld te kunnen schetsen. Het resultaat wil ik graag met jullie delen.

Via de website van de kennisrotonde is de samenvatting van haar antwoord te vinden. Ook het volledige rapport is beschikbaar.Lees meer »

GIS in het Voortgezet Onderwijs – Wanneer inzetten?

Na mijn vorige post, de voordelen van GIS, wil ik met deze post verder gaan met wanneer je GIS kan inzetten in het Voortgezet Onderwijs. Bij welke vakken en en werkvormen is GIS waardevol en wanneer kan het effectief ingezet worden, met natuurlijk verschillende voorbeelden.

Er zijn verschillende manier om GIS in te zetten. In de onderstaande tabel zijn deze vijf manieren weergegeven. Het onderscheid hiertussen is zeer belangrijk. Na mijn idee zal de focus vooral op geografie moeten liggen. Hierbij is natuurlijk wel de kennis van de geografische technologie nodig, dus op sommige momenten zal de focus op technologie niet ontbreken, om het programma te leren kennen. Omdat GIS wordt ingezet om het vak zelf te ondersteunen is de focus op geografie (of een ander onderwerp, bijvoorbeeld biologie) het belangrijkste.Lees meer »

GIS in het Voortgezet Onderwijs – Voordelen en onderzoek

In mijn vorige post schreef ik over wat GIS is, maar waarom zou je GIS en digitale kaarten gebruiken in de les? Wat zijn de voordelen van het gebruik van GIS in het Voortgezet Onderwijs en wat is erover te lezen in onderzoek?

Voordelen

Allereerst zal het ruimtelijk inzicht van een leerling verbeteren door het gebruik van GIS. De leerling kan gemakkelijk de nabije omgeving vanuit een extra standpunt bekijken en krijgt zo beter door hoe het in elkaar zit. Maar ook een gebied verder weg komt via GIS tot leven. Door verschillende kaarten over elkaar te leggen krijgt de leerling een idee van hoe het er daar uit ziet en hoe geografische processen kunnen plaatsvinden.Lees meer »