Terug in de kaart – 5 manieren

Terug in de tijd – met kaarten, hoe doe je dat?

Het kan heel erg interessant zijn tijdens de aardrijkskundeles; de ontwikkeling van een gebied laten zien door de jaren heen. Door te laten zien wat er in het verleden is gebeurd, wordt het gemakkelijker om de huidige situatie te begrijpen. Misschien kunnen leerlingen op basis van het verleden zelfs wat te zeggen over de toekomst.

Die ontwikkeling kan je op verschillende manieren aan leerlingen duidelijk maken. Je kan een verhaal vertellen, foto’s van vroeger en nu laten zien en je kan kaarten vergelijken. In dit artikel wil ik laten zien hoe je de ontwikkeling van een gebied aan de hand van kaarten kan laten zien.

Er zijn verschillende soorten kaarten die te gebruiken zijn om verandering te tonen. Dit kan eigenlijk met elke kaart, omdat een kaart over het algemeen een momentopname is. Topografische kaarten geven een goed beeld van hoe infrastructuur en bebouwing veranderd is. Satellietbeelden kunnen hier ook een globaal beeld van geven, maar daarnaast zijn ze ook erg bruikbaar bij verandering in de natuur. Dingen zoals demografische veranderingen zijn het beste te zien op thematische kaarten.

Voor al deze soorten kaarten is er een tool of een manier om de verandering te bekijken. Hieronder laat ik je 5 manieren zien.

Topotijdreis
www.topotijdreis.nl

Vier screenshots van Topotijdreis van Deventer die elkaar opvolgen.
Topotijdreis – Deventer in 1925, 1977, 2000 en 2018.

Wellicht al bekend bij velen; Topotijdreis. Met deze tool kan je de topografische kaarten van het Kadaster terugkijken (wel 200 jaar!). De kaarten van Topotijdreis zijn ook los te gebruiken in je eigen ArcGIS Online kaart of StoryMap. De kaarten kan je vinden door binnen ArcGIS Online te zoeken, bijvoorbeeld door ‘Topo 1977’ in te typen. Zo zou je bijvoorbeeld een eigen ‘swipe map‘ kunnen maken van twee kaarten.Lees meer »

Onderzoekend leren met GIS

Traditioneel staat het vak aardrijkskunde op het voortgezet onderwijs vaak in het teken van ‘leren en luisteren’, leerlingen leren de topografie uit hun hoofd, leren de begrippen en luisteren naar de leraar die prachtige verhalen verteld. Helaas komt er dan maar weinig van ‘aardrijkskunde doen’. En dat is juist wat het vak zo mooi maakt, het praktische.

Met onderzoekend leren laat je de leerlingen zelf op onderzoek uitgaan, om een vraag te beantwoorden. Aan de hand van de onderzoeksvraag gaan ze op zoek naar informatie of doen ze experimenten om de vraag te beantwoorden. Zo staan de leerdoelen niet vast en is het eindresultaat afhankelijk van de eigen inbreng, creativiteit en verwondering van de leerlingen. In deze blog-post wil ik met jullie delen hoe je binnen het vak aardrijkskunde onderzoekend leren kan toepassen.

Dat doe ik natuurlijk, hoe verrassend, aan de hand van GIS. Met deze tool is het mogelijk om geografische data om te zetten in kaarten, dit kan met openbare data of met zelf verzamelde data. Ook zijn er via GIS honderden kaarten kant en klaar beschikbaar en is de informatie gemakkelijk te combineren. Een super handige tool voor aardrijkskundig onderzoek! Natuurlijk zijn er ook andere manieren om onderzoek te doen, zonder GIS, geef je leerlingen daar zeker de ruimte in en laat ze gebruiken wat ze denken nodig hebben.Lees meer »

StoryMaps maken met leerlingen

De laatste tijd heb ik al veel StoryMaps (zeker al 60!) op mijn blog gedeeld. Hopelijk heb je daar al wat van bekeken en gebruikt in de klas ūüôā Zo ja, laat het me weten, ik ben benieuwd wat je ervaringen zijn! Een volgende stap kan zijn om zelf een StoryMap te maken om te gebruiken in je les, daar heb ik ook een aantal tips voor. Voor vandaag wil ik ingaan op hoe je leerlingen kan ondersteunen als ze zelf aan de slag gaan om een StoryMap te maken.

Een StoryMap maken is niet niks, over het algemeen zijn leerlingen snel met het oppakken van technologie en software, maar de juiste begeleiding is wel van belang. Daarom geef ik in dit artikel 7 tips voor het maken van een StoryMap met leerlingen.

1. Kennismaking met StoryMaps

Om zelf een StoryMap te maken is het goed als de leerlingen vooraf al kennis gemaakt hebben met StoryMaps, tijdens de les of als huiswerk. Dan weten ze wat het is, hoe het in elkaar zit en wat ze ermee kunnen. Dat maakt het makkelijker om daarna zelf ook iets te maken. Ook kennismaken met de ‘editor’ is goed, laat de leerlingen klassikaal al een keer zien hoe je een StoryMap maakt, waar zitten de knoppen en wat is belangrijk? Dit zorgt voor herkenning als ze zelf aan de slag gaan.Lees meer »

10 beste StoryMaps voor in de klas – Deel 6 (Geschiedenis)

De laatste tijd heb ik veel StoryMaps voor in de aardrijkskundeles met jullie gedeeld, maar dit is natuurlijk niet het enige vak waar StoryMaps te gebruiken zijn. Daarom in deel 6: StoryMaps voor in de geschiedenisles.

Een StoryMap combineert interactieve kaarten met tekst, afbeeldingen en video’s om zo op een vernieuwende manier een verhaal te kunnen vertellen.

1. An Infamous Day

In deze StoryMap wordt aan de hand van verschillende kaarten het verhaal van de aanval op Pearl Harbor geschetst. Op de kaarten is te zien hoe de aanval plaatsvond, ook wordt er aandacht geschonken aan de situatie vooraf en aan de slachtoffers.

Engelstaligan infamous day
Link naar de StoryMap (of klik op de afbeelding).Lees meer »

Vinden van ArcGIS Online kaarten voor in de klas

Op mijn blog schrijf ik er vaak over, het gebruik van ArcGIS Online in de klas, een goede webGIS die gratis te gebruiken is voor het onderwijs. Binnen dit platform zijn duizenden kaarten (en meer) te bekijken en gebruiken. Je hoeft dus niet perse eigen data te hebben of data ergens anders te downloaden, klaar te maken en naar ArcGIS Online te uploaden. Dit kan natuurlijk wel, maar het gemak van de kaartlagen op ArcGIS Online is dat de geografische data al om is gezet naar kaarten en er vaak ook al over de visualisatie is nagedacht.

Er zijn onder andere kaartlagen beschikbaar van het CBS, het kadaster, het KNMI, het AHN en lokale overheden in Nederland. Maar ook als je kaartlagen zoekt over andere landen kan je bij ArcGIS Online terecht, bijvoorbeeld voor demografische gegevens van de Verenigde Staten, Spanje of Thailand. In deze post laat ik je zien hoe je deze kaartlagen binnen ArcGIS Online kan vinden en kan gebruiken. Lees meer »

Digitaal veldwerk – deel 1

Traditioneel betekende veldwerk dat de hele klas opgedeeld werd in groepjes en dat ze naar buiten moesten, weer of geen weer. Met pen en papier verzamelden leerlingen data, beantwoorden ze vragen en proberen ze de route te volgen die meegegeven is op papier. In de praktijk misschien een goed idee, maar uiteindelijk kwam dit uit op slecht handschrift doordat leerlingen op elkaars rug schreven, bevlekt papier door de regen en verdwaalde leerlingen omdat ze niet goed gelezen hadden (of omdat de route niet duidelijk beschreven was). Eenmaal terug op school moesten alle antwoorden ontcijfert en beoordeeld worden. Sommige docenten gingen daarna nog een stap verder om vragen over verschillende gebieden van de stad met elkaar te vergelijken. Dat betekende dat alles in de computer gezet moest worden, bijvoorbeeld in Excel, of dat er een kaart geschetst werd. Activiteiten die veel tijd in beslag namen en waar de leerlingen lastig een rol in konden spelen. Veldwerk had daarom niet altijd een erg positief beeld en kwam vanwege de tijdsinvestering niet vaak aan bod.

Dit is erg jammer, want een belangrijk onderdeel van aardrijkskunde is het leren kennen van de eigen omgeving. Door processen en begrippen te koppelen aan de directe omgeving van de school of woonplaats is het voor leerlingen makkelijker de lesstof te onthouden. De omgeving is ook een ideale plek om een aardrijkskundig onderzoek uit te voeren. Doordat de locatie bereikbaar is voor de leerlingen kunnen ze zelf data verzamelen om te gebruiken in hun onderzoek. Hierdoor leren ze hoe ze onderzoek moeten doen √©n leren ze natuurlijk over een aardrijkskundig onderwerp binnen hun eigen omgeving. Beide zijn erg waardevol!Lees meer »

Expanding the use of GIS in schools; inspiration and enthusiasm

In this post, I share my opinion on how to expand the use of GIS in schools, starting with the geography teacher training programs.


To get GIS into the classrooms, we need to start with the teachers. It is important to get them enthusiastic and to try to take away any barriers they may come across. By getting a couple of them fired up and ready to try new things, they can get others to try it to. Things like this should be spreading like a wildfire.

But this has not started yet. At least that is what I think. Until now, some teachers find it great, but it is hard to spread the GIS-in-schools-fire. This is because in the Netherlands, GIS is not easily available for schools. So, when a teacher finds out about it, (s)he cannot easily try it out. The software should be free and usable on the school computers by teachers and pupils. However, those are mostly banned from downloading and installing new programs. A free and semi-advanced webGIS is needed.

Lees meer »

Overzicht van lesmateriaal met GIS

Langzamerhand komt er telkens meer lesmateriaal beschikbaar dat gebruik maakt van GIS en digitale kaarten. Een super goede zaak! Hieronder een overzicht van plekken waar gratis lesmateriaal met GIS aangeboden wordt. Vernieuwd op 13-01-2019.

Esri Nederland – Nederlandstalig
Via https://www.esri.nl/nl-nl/onderwijs/arcgis-voor-op-school/lesmateriaal
Lesmateriaal met ArcGIS Online, gemaakt door Esri Nederland. Met lessen over hoe de software te gebruiken is maar ook over vulkanen, klimaat en bevolkingsdichtheid.

Esri USA – Engelstalig
Via Esri GeoInquiries en Mapping Our World.
Veel verschillende lesplannen voor thema’s van sociale geografie tot duurzaamheid en vulkanen.Lees meer »

Hoe geef je les met GIS?

Lesgeven met GIS heeft vele voordelen¬†en is daarom een goede toevoeging aan de aardrijkskunde (of biologie, geschiedenis…) les. GIS kan een goede tool zijn om te gebruiken in de les, om de inhoud beter over te brengen. In dit artikel wordt uitgelegd hoe je dat dan kan doen, lesgeven met GIS.

Allereerst is het belangrijk dat je zelf, als leraar, weet hoe GIS werkt, maar dit hoeft niet erg ingewikkeld te zijn. Heel veel onderwerpen die je met GIS kan behandelen zijn prima te doen met WebGIS. Dat is het jongere broertje van Desktop GIS met wellicht bekende programma’s zoals QGIS, ArcMap, ArcGIS Pro en MapInfo.

WebGIS is GIS in de browser, er hoeft dus geen software ge√Įnstalleerd te worden. Dat is vaak een groot voordeel in scholen, waar installaties vaak via omwegen gedaan moeten worden. Ook heeft WebGIS minder opties en is het visueel aantrekkelijker voor leerlingen. Dat het minder opties heeft maakt niet uit. ¬†Desktop GIS is geweldig en heeft veel analyse opties, maar die gebruik je vaak niet met je leerlingen. Al die opties kunnen er juist voor zorgen dat de software onoverzichtelijk wordt voor nieuwe gebruikers. WebGIS heeft deze complexiteit vaak niet.Lees meer »

GIS in het Voortgezet Onderwijs – Wat is GIS?

gis-layers-graphicOp mijn blog heb ik het er wel vaker over, maar wat betekend GIS en wat is het? GIS betekend Geografisch Informatie Systeem. Dit is een programma waar geografische informatie in weergegeven kan worden. Eigenlijk is het een interactieve kaart waaraan je ook dingen kan toegeven en waarmee je kan¬†analyseren en visualiseren. Het werkt met verschillende lagen die je over elkaar kan leggen. Het programma heeft co√∂rdinaten nodig om punten, lijnen of vlakken op de kaart te zetten. Aan elk object (punt, lijn of vlak) kan dan informatie gehangen worden. Bijvoorbeeld een naam, om te laten zien waar iedereen uit je klas woont. Maar ook een getal zodat je weet hoeveel auto’s er in steden gestolen worden.

Vaak wordt GIS gebruikt door bedrijven en onderzoekers. Het geeft een goed beeld van de ruimtelijke spreiding ¬†van een verschijnsel en je kan er geografische analyses mee uitvoeren, bijvoorbeeld alle klanten van een winkel binnen een straal van 1 km.Lees meer »