Onderzoekend leren met GIS

Traditioneel staat het vak aardrijkskunde op het voortgezet onderwijs vaak in het teken van ‘leren en luisteren’, leerlingen leren de topografie uit hun hoofd, leren de begrippen en luisteren naar de leraar die prachtige verhalen verteld. Helaas komt er dan maar weinig van ‘aardrijkskunde doen’. En dat is juist wat het vak zo mooi maakt, het praktische.

Met onderzoekend leren laat je de leerlingen zelf op onderzoek uitgaan, om een vraag te beantwoorden. Aan de hand van de onderzoeksvraag gaan ze op zoek naar informatie of doen ze experimenten om de vraag te beantwoorden. Zo staan de leerdoelen niet vast en is het eindresultaat afhankelijk van de eigen inbreng, creativiteit en verwondering van de leerlingen. In deze blog-post wil ik met jullie delen hoe je binnen het vak aardrijkskunde onderzoekend leren kan toepassen.

Dat doe ik natuurlijk, hoe verrassend, aan de hand van GIS. Met deze tool is het mogelijk om geografische data om te zetten in kaarten, dit kan met openbare data of met zelf verzamelde data. Ook zijn er via GIS honderden kaarten kant en klaar beschikbaar en is de informatie gemakkelijk te combineren. Een super handige tool voor aardrijkskundig onderzoek! Natuurlijk zijn er ook andere manieren om onderzoek te doen, zonder GIS, geef je leerlingen daar zeker de ruimte in en laat ze gebruiken wat ze denken nodig hebben.Lees meer »

StoryMaps maken met leerlingen

De laatste tijd heb ik al veel StoryMaps (zeker al 60!) op mijn blog gedeeld. Hopelijk heb je daar al wat van bekeken en gebruikt in de klas 🙂 Zo ja, laat het me weten, ik ben benieuwd wat je ervaringen zijn! Een volgende stap kan zijn om zelf een StoryMap te maken om te gebruiken in je les, daar heb ik ook een aantal tips voor. Voor vandaag wil ik ingaan op hoe je leerlingen kan ondersteunen als ze zelf aan de slag gaan om een StoryMap te maken.

Een StoryMap maken is niet niks, over het algemeen zijn leerlingen snel met het oppakken van technologie en software, maar de juiste begeleiding is wel van belang. Daarom geef ik in dit artikel 7 tips voor het maken van een StoryMap met leerlingen.

1. Kennismaking met StoryMaps

Om zelf een StoryMap te maken is het goed als de leerlingen vooraf al kennis gemaakt hebben met StoryMaps, tijdens de les of als huiswerk. Dan weten ze wat het is, hoe het in elkaar zit en wat ze ermee kunnen. Dat maakt het makkelijker om daarna zelf ook iets te maken. Ook kennismaken met de ‘editor’ is goed, laat de leerlingen klassikaal al een keer zien hoe je een StoryMap maakt, waar zitten de knoppen en wat is belangrijk? Dit zorgt voor herkenning als ze zelf aan de slag gaan.Lees meer »

10 beste StoryMaps voor in de klas – Deel 5 (Winter editie)

Met de sneeuw het afgelopen weekend en nog maar een paar dagen tot de kerstvakantie is het tijd voor een wintereditie van de ’10 beste StoryMaps voor in de klas’. Bekijk hier de voorgaande delen. In deze vijfde editie deel ik 10 StoryMaps met jullie die gaan over sneeuw, gletsjers, de kou en de feestdagen. Een leuke extra voor de laatste les voor de vakantie!

1. Alaska Ice: Documenting glaciers on the move

Met behulp van foto’s en satellietbeelden wordt bekeken hoe gletsjers in Alaska veranderen en verdwijnen.

Engelstaligglaciers on the move alaska
Link naar de StoryMap (of klik op de afbeelding).Lees meer »

10 beste StoryMaps voor in de klas – deel 4

De vorige delen van deze serie zijn goed ontvangen en daarom hierbij weer 10 StoryMaps die in de aardrijkskundeles te gebruiken zijn. Bekijk ze klassikaal, gebruik ze als huiswerk, of als onderdeel van een project. GIS in de les was nog nooit zo makkelijk! Deel 1, 2 en 3 zijn hier terug te lezen.

1. Enclaves & Exclaves

In deze StoryMap worden de begrippen enclave en exclave uitgelegd. Allereerst met denkbeeldige voorbeelden en later ook met echte landen en gebieden.

EngelstaligEnclave and exclaves
Link naar de StoryMap (of klik op de afbeelding).

2. Seismic Illumination

Met behulp van mooie illustraties wordt duidelijk gemaakt hoe aardbevingen en plaattektoniek met elkaar te maken hebben.

EngelstaligSeismic IlluminationLink naar de StoryMap (of klik op de afbeelding).
Lees meer »

Digitaal veldwerk – deel 1

Traditioneel betekende veldwerk dat de hele klas opgedeeld werd in groepjes en dat ze naar buiten moesten, weer of geen weer. Met pen en papier verzamelden leerlingen data, beantwoorden ze vragen en proberen ze de route te volgen die meegegeven is op papier. In de praktijk misschien een goed idee, maar uiteindelijk kwam dit uit op slecht handschrift doordat leerlingen op elkaars rug schreven, bevlekt papier door de regen en verdwaalde leerlingen omdat ze niet goed gelezen hadden (of omdat de route niet duidelijk beschreven was). Eenmaal terug op school moesten alle antwoorden ontcijfert en beoordeeld worden. Sommige docenten gingen daarna nog een stap verder om vragen over verschillende gebieden van de stad met elkaar te vergelijken. Dat betekende dat alles in de computer gezet moest worden, bijvoorbeeld in Excel, of dat er een kaart geschetst werd. Activiteiten die veel tijd in beslag namen en waar de leerlingen lastig een rol in konden spelen. Veldwerk had daarom niet altijd een erg positief beeld en kwam vanwege de tijdsinvestering niet vaak aan bod.

Dit is erg jammer, want een belangrijk onderdeel van aardrijkskunde is het leren kennen van de eigen omgeving. Door processen en begrippen te koppelen aan de directe omgeving van de school of woonplaats is het voor leerlingen makkelijker de lesstof te onthouden. De omgeving is ook een ideale plek om een aardrijkskundig onderzoek uit te voeren. Doordat de locatie bereikbaar is voor de leerlingen kunnen ze zelf data verzamelen om te gebruiken in hun onderzoek. Hierdoor leren ze hoe ze onderzoek moeten doen én leren ze natuurlijk over een aardrijkskundig onderwerp binnen hun eigen omgeving. Beide zijn erg waardevol!Lees meer »

10 beste StoryMaps voor in de klas – deel 3

StoryMaps worden erg positief ontvangen, daarom hierbij weer 10 beste StoryMaps voor in de klas, deel 3 vandaag. Bekijk ze klassikaal, gebruik ze als huiswerk, of als onderdeel van een project. GIS in de les was nog nooit zo makkelijk! Deel 1 en 2 zijn hier terug te lezen.

1. Living in the Age of Humans

Deze serie, ontwikkeld door Esri, kijkt in verschillende hoofdstukken naar wat de invloed is van mensen op de wereld. De StoryMaps zitten erg goed in elkaar, met prachtige kaarten, duidelijke grafieken en begrijpelijke teksten. De eerste twee hoofdstukken zijn al uit; The Human Reach en The Living Land. Voor een compleet overzicht zodra andere hoofdstukken ook uitkomen kan je het beste naar de introductie StoryMap gaan, waar je onderaan de pagina kan doorklikken naar alle beschikbare hoofdstukken: Living in the Age of Humans.

Engelstaliglivingagehumans.PNG
Link naar de StoryMap (of klik op de afbeelding).

2. De ontstaansgeschiedenis van Goeree-Overflakkee

Erg bruikbaar tijdens een les over water in Nederland, deze StoryMap gaat in op de vorming van Goeree-Overflakkee en welke rol het water daarin heeft gespeeld. Inclusief een timelapse van hoe de dijken in 1953 doorbraken en welke polders daarbij overstromen.

NederlandstaligGoeree=overflakkee.PNGLink naar de StoryMap (of klik op de afbeelding).
Lees meer »

Gratis WebGIS en StoryMaps voor op school

Het gebruik van GIS door leraren in de klas is vaak afhankelijk van beschikbare software. Gebruiksgemak en het niet hoeven te installeren van een programma zijn daarbij erg belangrijk. Leraren liepen daarbij tegen problemen aan, omdat goede WebGIS software ook vaak met een (te hoge) prijs komt. Daar is nu verandering in gekomen! Scholen kunnen zich nu aanmelden om gratis toegang te krijgen tot ArcGIS Online.

Tijdens de Esri GIS Conferentie in september gaf Tim Favier een presentatie over GIS in het voortgezet onderwijs. Hij neemt het publiek mee in een verhaal over het examenprogramma aardrijkskunde, de meerwaarde van GIS, verschillende voorbeelden, benodigdheden voor docenten en als laatste verteld een docent over zijn ervaring met een GIS-project. In de onderstaande video is de gehele presentatie te bekijken:

Lees meer »

10 beste StoryMaps voor in de klas – Deel 2

Op mijn blog schrijf ik er wel vaker over, StoryMaps. Ideaal om te gebruiken in de les, maar moet je die dan zelf gaan maken? Dat kan, maar hoeft helemaal niet! In deel twee van deze serie 10 StoryMaps die je goed kan gebruiken in de klas, over uiteenlopende (aardrijkskunde/geschiedenis/natuur) onderwerpen. GIS in de les was nog nooit zo makkelijk!

Deel 1 vind je hier terug.

1. Vulkaan op Hawaii

De vulkaan op Hawaii is recent veel in het nieuws geweest, vanwege het natuurgeweld daar. Deze StoryMap gaat in op hoe de vulkaan zich ontwikkeld heeft.
Engelstalig

Fountains of fire

Link naar de StoryMap (of klik op de afbeelding)

2. Misvattingen

Uitleg van misvattingen over de plaatsing van bepaalde continenten op aarde.
Engelstalig

Misconceptions

Link naar de StoryMap (of klik op de afbeelding)Lees meer »

10 beste StoryMaps voor in de klas – Deel 1

Op mijn blog schrijf ik er wel vaker over, StoryMaps. Ideaal om te gebruiken in de les, maar moet je die dan zelf gaan maken? Dat kan, maar hoeft helemaal niet! In deze post 10 StoryMaps die je goed kan gebruiken in de klas, over uiteenlopende (aardrijkskunde/geschiedenis/natuur) onderwerpen. GIS in de les was nog nooit zo makkelijk!

1. Vergelijking voor en na orkaan Irma

Satellietbeelden van voor en na de orkaan Irma worden vergeleken met een swipe-tool.
Engelstalig

orkaan irma

Link naar de StoryMap (of klik op de afbeelding)

2. Verhalen van Migranten

5 Verhalen van migranten worden aan de hand van hun route en afbeeldingen verteld.
Nederlandstalig

Verhalen van migranten

Link naar de StoryMap (of klik op de afbeelding)Lees meer »

GIS in het Voortgezet Onderwijs – Wanneer inzetten?

Na mijn vorige post, de voordelen van GIS, wil ik met deze post verder gaan met wanneer je GIS kan inzetten in het Voortgezet Onderwijs. Bij welke vakken en en werkvormen is GIS waardevol en wanneer kan het effectief ingezet worden, met natuurlijk verschillende voorbeelden.

Er zijn verschillende manier om GIS in te zetten. In de onderstaande tabel zijn deze vijf manieren weergegeven. Het onderscheid hiertussen is zeer belangrijk. Na mijn idee zal de focus vooral op geografie moeten liggen. Hierbij is natuurlijk wel de kennis van de geografische technologie nodig, dus op sommige momenten zal de focus op technologie niet ontbreken, om het programma te leren kennen. Omdat GIS wordt ingezet om het vak zelf te ondersteunen is de focus op geografie (of een ander onderwerp, bijvoorbeeld biologie) het belangrijkste.Lees meer »