Missing Maps Lesmateriaal

Overal op de wereld kunnen er natuurrampen plaatsvinden, zoals orkanen of aardbevingen. Vaak gebeurd dit in hele kwetsbare gebieden die slecht in kaart gebracht zijn, wat voor moeilijkheden kan zorgen tijdens de hulpverlening. Missing Maps is een project waar mensen over de hele wereld samenwerken om kwetsbare gebieden op de kaart te zetten.

Voor leerlingen is dit een goede manier om kennis te maken met het maken van kaarten, waar ze meteen iets goeds kunnen doen voor de wereld. Op de computer gaan ze aan de hand van satellietbeelden gebouwen intekenen die dan later, na controle, onderdeel worden van de kaarten van Open Street Maps.Lees meer »

StoryMaps maken met leerlingen

De laatste tijd heb ik al veel StoryMaps (zeker al 60!) op mijn blog gedeeld. Hopelijk heb je daar al wat van bekeken en gebruikt in de klas 🙂 Zo ja, laat het me weten, ik ben benieuwd wat je ervaringen zijn! Een volgende stap kan zijn om zelf een StoryMap te maken om te gebruiken in je les, daar heb ik ook een aantal tips voor. Voor vandaag wil ik ingaan op hoe je leerlingen kan ondersteunen als ze zelf aan de slag gaan om een StoryMap te maken.

Een StoryMap maken is niet niks, over het algemeen zijn leerlingen snel met het oppakken van technologie en software, maar de juiste begeleiding is wel van belang. Daarom geef ik in dit artikel 7 tips voor het maken van een StoryMap met leerlingen.

1. Kennismaking met StoryMaps

Om zelf een StoryMap te maken is het goed als de leerlingen vooraf al kennis gemaakt hebben met StoryMaps, tijdens de les of als huiswerk. Dan weten ze wat het is, hoe het in elkaar zit en wat ze ermee kunnen. Dat maakt het makkelijker om daarna zelf ook iets te maken. Ook kennismaken met de ‘editor’ is goed, laat de leerlingen klassikaal al een keer zien hoe je een StoryMap maakt, waar zitten de knoppen en wat is belangrijk? Dit zorgt voor herkenning als ze zelf aan de slag gaan.Lees meer »

AR en VR in de aardrijkskundeles

Sommige van de links in dit bericht zijn ‘affiliate links’. Dit betekent dat als je op de link klikt en het artikel koopt, ik een partnercommissie ontvang, zonder extra kosten jou. Dit heeft geen invloed op mijn mening over de producten, die kies ik hoe dan ook met zorg uit. 


Augmented en virtual reality in de klas? Klink als een ‘ver van mijn bed show’, maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn. Tegenwoordig komen er telkens meer simpele en leuke oplossingen om AR en VR te gebruiken in de aardrijkskundeles, gewoon met een smartphone.

VR maakt het mogelijk om vanuit de klas een locatie ergens op de wereld te bekijken. Zo kunnen plekken ‘bezocht’ worden die met een normale veldwerkles of excursie niet bereikbaar zijn. Door VR beleven de leerlingen de locatie alsof ze er (bijna) zelf staan. Met deze technologie kunnen ze locaties en geografische processen observeren en die kennis gebruiken in opdrachten.Lees meer »

Vinden van ArcGIS Online kaarten voor in de klas

Op mijn blog schrijf ik er vaak over, het gebruik van ArcGIS Online in de klas, een goede webGIS die gratis te gebruiken is voor het onderwijs. Binnen dit platform zijn duizenden kaarten (en meer) te bekijken en gebruiken. Je hoeft dus niet perse eigen data te hebben of data ergens anders te downloaden, klaar te maken en naar ArcGIS Online te uploaden. Dit kan natuurlijk wel, maar het gemak van de kaartlagen op ArcGIS Online is dat de geografische data al om is gezet naar kaarten en er vaak ook al over de visualisatie is nagedacht.

Er zijn onder andere kaartlagen beschikbaar van het CBS, het kadaster, het KNMI, het AHN en lokale overheden in Nederland. Maar ook als je kaartlagen zoekt over andere landen kan je bij ArcGIS Online terecht, bijvoorbeeld voor demografische gegevens van de Verenigde Staten, Spanje of Thailand. In deze post laat ik je zien hoe je deze kaartlagen binnen ArcGIS Online kan vinden en kan gebruiken. Lees meer »

Digitaal veldwerk – deel 1

Traditioneel betekende veldwerk dat de hele klas opgedeeld werd in groepjes en dat ze naar buiten moesten, weer of geen weer. Met pen en papier verzamelden leerlingen data, beantwoorden ze vragen en proberen ze de route te volgen die meegegeven is op papier. In de praktijk misschien een goed idee, maar uiteindelijk kwam dit uit op slecht handschrift doordat leerlingen op elkaars rug schreven, bevlekt papier door de regen en verdwaalde leerlingen omdat ze niet goed gelezen hadden (of omdat de route niet duidelijk beschreven was). Eenmaal terug op school moesten alle antwoorden ontcijfert en beoordeeld worden. Sommige docenten gingen daarna nog een stap verder om vragen over verschillende gebieden van de stad met elkaar te vergelijken. Dat betekende dat alles in de computer gezet moest worden, bijvoorbeeld in Excel, of dat er een kaart geschetst werd. Activiteiten die veel tijd in beslag namen en waar de leerlingen lastig een rol in konden spelen. Veldwerk had daarom niet altijd een erg positief beeld en kwam vanwege de tijdsinvestering niet vaak aan bod.

Dit is erg jammer, want een belangrijk onderdeel van aardrijkskunde is het leren kennen van de eigen omgeving. Door processen en begrippen te koppelen aan de directe omgeving van de school of woonplaats is het voor leerlingen makkelijker de lesstof te onthouden. De omgeving is ook een ideale plek om een aardrijkskundig onderzoek uit te voeren. Doordat de locatie bereikbaar is voor de leerlingen kunnen ze zelf data verzamelen om te gebruiken in hun onderzoek. Hierdoor leren ze hoe ze onderzoek moeten doen én leren ze natuurlijk over een aardrijkskundig onderwerp binnen hun eigen omgeving. Beide zijn erg waardevol!Lees meer »

GIS binnen alle onderwerpen van aardrijkskunde

Aardrijkskunde is een breed vak en er vallen veel thema’s onder de lesstof. In lesboeken of eindtermen staan onderwerpen zoals plaattektoniek en vulkanen, maar ook de eigen omgeving van leerlingen. Bij elk onderwerp kunnen kaarten een rol spelen of zijn ze zelfs essentieel. Digitale, interactieve kaarten, veldwerk en GIS zijn dan niet te negeren.

In dit artikel geef ik voor de verschillende thema’s binnen aardrijkskunde aan hoe GIS ingezet kan worden. Bijvoorbeeld door een opdracht te geven waarbij de leerlingen zelf een kaart maken, waar ze met hun telefoon locaties verzamelen of door een StoryMap als bron te gebruiken. Ook is er variatie mogelijk in hoeveel de leerlingen zelf met een kaart moeten doen, zodat de opdracht goed past bij het niveau en het doel van de les.

De 12 thema’s zijn gebaseerd op de eindtermen en op verschillende lesboeken van alle niveaus. Tijdens de voorbereidingen van een nieuw hoofdstuk kan je terugkomen naar deze lijst en kijken of een van de ideeën onder de relevante thema’s past bij waar jouw klas ook mee bezig gaat. Of een opdracht geschikt is voor een klas kan de leraar het beste bepalen, dus kijk vooral zelf ook naar welk niveau haalbaar is.

De thema’s die ik wil behandelen:

  1. Plaattektoniek en vulkanen
  2. Weer en klimaat
  3. Brazilië en Zuid-Amerika
  4. Arm en rijk
  5. Cultuur en bevolking
  6. Migratie
  7. Mondialisering
  8. Duurzaamheid/ontbossing
  9. Wereldvoedselvraagstuk
  10. Water
  11. Eigen omgeving
  12. Kaartvaardigheden

Lees meer »

10 beste tools voor in de klas – Zuid-Amerika en Brazilië

Vanaf het aankomende schooljaar staat Brazilië centraal voor de bovenbouw havo en Zuid-Amerika voor vwo. Een ander gebied, andere onderwerpen, nieuwe uitdaging en nieuwe mogelijkheden! De perfecte tijd om meer geotools in de les te gebruiken. Daarom hier een overzicht van 10 tools met GIS en digitale kaarten die gaan over Zuid-Amerika en Brazilië. Ze zijn meteen te gebruiken om de les te verfrissen en om de leerlingen te helpen met het leren over dit prachtige land.

Grote onderwerpen die spelen in Zuid-Amerika waar je misschien meteen al aan denkt zijn de ontbossing, het zika virus en de olympische spelen in Brazilië van 2016. Daarnaast spelen ook onderwerpen zoals migratie, vissers en de geschiedenis van het gebied een rol. De volgende StoryMaps en tools gaan over deze onderwerpen.Lees meer »

Google Earth Timelapse voor de Aardrijkskundeles

Bij veel aardrijkskundelessen staat een locatie centraal, en dan vooral de verandering van de omgeving op die locatie. Bijvoorbeeld het veranderen van de vulkaan en zijn omgeving of de groei van een stedelijk gebied. Om dit te laten zien aan leerlingen kan nog best een uitdaging zijn. Satellietbeelden zijn hier uitermate geschikt voor en met Google Earth Timelapse kunt u deze gemakkelijk achter elkaar zetten.

Via deze tool kan je  de verandering van 1984 tot en met 2016 bekijken van alle plekken over de hele wereld. Je kan zelf een plek kiezen en de verandering speelt zich af als een soort van filmpje. Er zijn al veel Timelapses gemaakt van allemaal interessante plekken op de wereld. Wat dacht je van een gletsjerDubai of de boskap in Brazilie?

Lees meer »

Nieuw uitgekomen: Alcarta online atlas

Op de KNAG onderwijsdag die 10 november plaatsvond presenteerde ThiemeMeulenhoff hun een nieuwe product: Alcarta. Dit is een atlas die volledig digitaal beschikbaar is, zonder kosten. Aankomend voorjaar komt de volledige papieren versie uit. Een nieuwe speler op de markt voor de bekende Grote Bosatlas van Noordhoff Uitgevers, die jarenlang de atlassen markt domineert.

Alcarta_book
Alcarta van ThiemeMeulenhoff

Op de KNAG-dag werd het proefkatern van Alcarta (van 268 paginas) uitgedeeld aan alle bezoekers, met de aansporing om ook online de atlas te bekijken. Daar is nu al de gehele atlas beschikbaar, waar iedereen met een simpele inlog toegang tot heeft.

De online atlas zelf is goed te navigeren, inzoomen gaat makkelijk en bladeren ook. Een groot deel van de kaarten is te openen in Google Earth, dit gaat probleemloos. De opzichzelfstaande kaarten zijn zo te bekijken in de context van de omgeving en de gehele wereld, waardoor leerlingen zich beter kunnen orienteren. Google Earth heeft de optie om reliëf te tonen, de Alcarta kaarten komen zo nog beter uit:Lees meer »

Verrijk de aardrijkskundeles!

Naast EduGIS en ArcGIS Online, waar ik al vaker over geschreven heb, zijn er nog genoeg andere geo-tools om te gebruiken in de aardrijkskundeles. Ook maakte ik al eerder een lijst van Geotools voor onderwijs en onderzoek, dit is een vervolg daarop, nog meer gericht op het voortgezet onderwijs.

Global Forest Watch
www.globalforestwatch.org/map
Door het gebruik van deze website krijgen leerlingen inzicht in welke gebieden veel bossen verdwijnen en hoe dat er dan uitziet. Kaartlagen met bebossing, branden, satellietbeelden en persoonlijke verhalen.

The true size
www.thetruesize.com
Ben je bezig om kaartprojecties uit te leggen in de les? De vertekening qua oppervlakte van de Mercatorprojectie wordt gemakkelijker uit te leggen met deze website.

Topotijdreis
www.topotijdreis.nl
Deze website bied leerlingen de mogelijkheid om heel Nederland te bekijken dmv oude kaarten. De navigatie werkt zoals reguliere digitale kaarten en het switchen tussen de jaartallen gaat ook gemakkelijk. Een kaart om jezelf in te verliezen! Erg interessant en verslavend. Lees meer »